Klinika Twojej Diety

Witamina C, nie tylko na odporno艣膰 馃槍

Witamina C w organizmie cz艂owieka pe艂ni wiele wa偶nych funkcji. Wspomaga odporno艣膰 organizmu na infekcj臋, wchodzi w sk艂ad szeregu enzym贸w i koenzym贸w. Bierze udzia艂 w reakcjach utleniania i redukcji oraz zapobiega powstawaniu wolnych rodnik贸w.

Nazywana jest tak偶e witamin膮 m艂odo艣ci, gdy偶 przeciwdzia艂a procesom starzenia organizmu. Dodatkowo uszczelnia 艣r贸db艂onki naczy艅 krwiono艣nych, a tak偶e przyspiesza procesy gojenia si臋 ran. Bierze udzia艂 w procesie tworzenia kolagenu oraz w przemianach kwasu foliowego. Wykorzystywana jest r贸wnie偶 w detoksykacji, w syntezie hormon贸w nadnerczy i neurotransmiter贸w. Wzmacnia naczynia krwiono艣ne oraz u艂atwia wch艂anianie 偶elaza z przewodu pokarmowego.

W organizmie cz艂owieka witamina C znajduje si臋 w r贸偶nych narz膮dach, g艂贸wnie w leukocytach, w膮trobie, nadnerczach, m贸zgu, soczewce oka, grasicy, gruczo艂ach 艣luzowych i trzustce, jednak偶e jej zapasy nie s膮 du偶e. Witamina C, jak i jej metabolity wydalane s膮 wraz z moczem. Tylko niewielkie ich ilo艣ci s膮 metabolizowane do CO2. Pewna cz臋艣膰 witaminy jest r贸wnie偶 tracona z potem, dlatego straty te mog膮 by膰 wi臋ksze u os贸b wykonuj膮cych ci臋偶k膮 prac臋 fizyczn膮 lub intensywnie trenuj膮cych.

Witamin臋 C znajdziemy przede wszystkim w warzywach i owocach, czyli w produktach pochodzenia ro艣linnego. Najwi臋cej witaminy C zawieraj膮 owoce: dzikiej r贸偶y, jagodowe, cytrusowe, a tak偶e zielona pietruszka, warzywa kapustne, papryka, pomidory, chrzan. W pozosta艂ych warzywach i owocach jest jej znacznie mniej. Witamina C w produktach zwierz臋cych wyst臋puje w znikomych ilo艣ciach.

Witamina C jest niestety nietrwa艂膮 i bardzo wra偶liw膮 witamin膮. Dzia艂anie tlenu, promieni nadfioletowych, wysokich temperatur oraz 艣rodowiska zasadowego sprawia, 偶e ulega ona rozk艂adowi. Natomiast jest odporna na zamra偶anie. Podczas nieodpowiedniej obr贸bki wst臋pnej i z艂ego przechowywania jej straty mog膮 wynosi膰 nawet 80%.

Zapotrzebowanie na witamin臋 C jest zr贸偶nicowane. Zale偶y od wieku, p艂ci oraz stanu fizjologicznego. Zalecane spo偶ycie witaminy C dla kobiet wynosi 75 mg witaminy C/osob臋/dob臋, a dla m臋偶czyzn 90mg. Kobiety w ci膮偶y oraz matki karmi膮ce maj膮 zwi臋kszone zapotrzebowanie na t膮 witamin臋. Wykorzystanie witaminy C wzrasta przez nasz ustr贸j w stanie d艂ugotrwa艂ego wysi艂ku fizycznego, stresu, przy zaburzeniach uk艂adu pokarmowego, a tak偶e u os贸b starszych, przewlekle przyjmuj膮cych kwas acetylosalicylowy, pal膮cych papierosy, u alkoholik贸w oraz w niekt贸rych jednostkach chorobowych tj. nadci艣nienie t臋tnicze, cukrzyca.

Niedobory witaminy C s膮 przewa偶nie obserwowane u os贸b, kt贸re spo偶ywaj膮 znacznie mniej warzyw i owoc贸w. Niedob贸r tej witaminy powoduje nasilenie krwawienia z dzi膮se艂 czy nosa, og贸lne os艂abienie, obni偶enie odporno艣ci ustroju. Dodatkowymi objawami jest nerwowo艣膰 oraz zmniejsza wydolno艣膰 fizyczna. Niedobory powoduj膮 pogorszenie stanu ko艣ci, chrz膮stek stawowych i sk贸ry. Co wi臋cej, nast臋puje wtedy spowolnienie gojenia si臋 ran. Niedobory sprzyjaj膮 niedokrwisto艣ci oraz nadmiernemu rogowaceniu nask贸rka. Przewlek艂y niedob贸r witaminy C wywo艂uje szkorbut, kt贸rego objawami s膮 obrz臋ki, krwawienie i zmiany zapalne dzi膮se艂, b贸le oraz rozchwianie i wypadanie z臋b贸w. Niedobory poza tym przyczyniaj膮 si臋 do znacznego spadku odporno艣ci, zaburzenia trawienia, a nawet trudno艣ci w oddychaniu. Nadmierna poda偶 witaminy C jest okre艣lana jako bezpieczna dla zdrowia. Mo偶e jednak sprzyja膰 powstawaniu kamicy nerkowej, a tak偶e wywo艂ywa膰 zaburzenia w przewodzie pokarmowym.

Artyku艂 opracowany przez studentk臋 III roku Dietetyki na Uniwersytecie humanistyczno-przyrodniczy im. Jana d艂ugosza w Cz臋stochowie w ramach odbywania praktyk studenckich.

Barbara Krawczyk - ZnanyLekarz.pl

Dietetyczne porady

Smacznie, zdrowo i po偶ywnie
馃嵀 Zobacz wszystkie wpisy